Chữ viết tắt và từ chuyên môn trên Nguồn Xanh, nói bằng lời đơn giản. Ở các trang khác, chạm vào chữ có gạch chấm để xem nhanh.
84 thuật ngữ
Không tìm thấy thuật ngữ nào. Thử gõ ngắn hơn, ví dụ “QR”, “hash”, “cách ly” — hoặc xem tất cả.
Viết tắt của Quick Response code — “mã phản hồi nhanh”
Ô vuông gồm nhiều chấm đen trắng. Mở camera điện thoại, hướng vào mã là mở ra một trang web, không cần gõ gì, không cần cài ứng dụng.
Trên Nguồn Xanh: Mỗi gói hàng có mã QR riêng: quét là thấy nhật ký, ảnh và cấp độ tin cậy của lô. Ở ruộng, kho còn có mã QR để người làm mở đúng trang ghi của đúng lô.
Viết tắt của Traceability Lot Code — mã lô truy xuất
Lô là một vụ trồng hoặc một lứa nuôi ở một khu. Mã lô là tên riêng của lô đó; mọi gói hàng của lô mang chung mã lô.
Trên Nguồn Xanh: Mã lô có dạng NTH-RAU-2609-03: tiền tố của hộ, loại sản phẩm, năm tháng, số thứ tự. Hệ thống tự cấp, in trên tem và không đổi được.
Serial: mã riêng, không trùng, của từng tem
Mỗi gói có một tem với mã 10 ký tự chọn ngẫu nhiên, không trùng, không đoán được. Hai gói cùng lô vẫn có hai mã tem khác nhau.
Trên Nguồn Xanh: Nếu một tem bị quét hơn 20 lần hoặc từ hơn 10 nơi khác nhau, trang QR hiện cảnh báo “tem có thể bị sao chép”.
Tem dán ngoài thùng chứa nhiều gói. Quét tem thùng là biết thùng có bao nhiêu gói, thuộc lô nào, mà không cần mở thùng.
Trên Nguồn Xanh: Mã thùng bắt đầu bằng TH, hoặc là mã SSCC 18 số nếu cơ sở đã có mã doanh nghiệp GS1. Dùng để xuất hàng, nhận hàng nhanh.
Mã riêng của một bản ghi trong nhật ký, ví dụ một lần bón phân hay một lần phun thuốc. Quét mã là xem đúng bản ghi đó.
Trên Nguồn Xanh: Có thể in mã công đoạn kèm phiếu xét nghiệm, biên bản kiểm tra, hóa đơn để ai cũng đối chiếu được giấy tờ với nhật ký. Khác với thẻ QR công đoạn dán ở kho — thẻ đó dùng để mở form ghi.
Tên của tổ chức quốc tế cấp và quản lý mã số mã vạch cho hàng hóa (Global Standards 1)
Hệ thống mã số mã vạch dùng chung trên toàn thế giới. Nhờ đó siêu thị, kho hàng ở mọi nơi đọc hiểu cùng một mã.
Trên Nguồn Xanh: Nguồn Xanh dùng các mã GS1 (GTIN, SSCC, Digital Link) khi cơ sở đã đăng ký mã doanh nghiệp GS1. Chưa có thì vẫn dùng mã lô và mã tem riêng của hệ thống.
Viết tắt của Global Trade Item Number — mã số sản phẩm toàn cầu
Dãy số (thường 13 số) in dưới mã vạch trên bao bì, cho biết đây là sản phẩm gì, của ai. Mọi gói cùng loại có chung một GTIN.
Trên Nguồn Xanh: Khi lô có GTIN, mã QR trên tem theo dạng GS1 Digital Link để máy quét 2D có hỗ trợ GS1 cũng đọc được mã sản phẩm, số lô, số serial.
Viết tắt của Serial Shipping Container Code — mã số thùng / kiện hàng vận chuyển
Mã 18 số gắn cho một thùng hoặc một kiện hàng khi vận chuyển. Mỗi thùng một mã riêng, cả thế giới không trùng.
Trên Nguồn Xanh: Tem thùng dùng mã SSCC khi cơ sở có mã doanh nghiệp GS1; nếu chưa có, mã thùng bắt đầu bằng TH.
Chuẩn của GS1 ghi mã sản phẩm, số lô, số serial vào một đường dẫn web
Một kiểu mã QR vừa mở được trang web cho người mua, vừa chứa đủ mã sản phẩm, số lô, số serial để máy quét 2D ở cửa hàng đọc được.
Trên Nguồn Xanh: Tem gói có GTIN dùng đường dẫn dạng …/01/GTIN/10/mã lô/21/mã tem. Người mua quét vẫn mở đúng trang nguồn gốc.
Mã do cơ quan nông nghiệp cấp cho một vùng trồng (hoặc một cơ sở đóng gói) đạt yêu cầu. Thường cần khi bán hàng đi nước ngoài.
Trên Nguồn Xanh: Khu sản xuất có ô nhập mã vùng trồng, tổ chức có ô nhập mã cơ sở đóng gói. Cả hai được in trong hồ sơ lô.
Giấy dán có lớp keo phía sau. Bóc lớp đế ra là dán được lên túi, hộp, thùng.
Trên Nguồn Xanh: Tem được in trên tờ decal A4 (21, 24 hoặc 40 tem mỗi tờ) bằng máy in văn phòng, hoặc trên cuộn decal của máy in nhiệt.
Khổ giấy A4 (21 × 29,7 cm) theo chuẩn quốc tế; A5 bằng nửa A4, A6 bằng một phần tư
Khổ giấy văn phòng thông dụng nhất, bằng một trang vở lớn. Máy in ở nhà, ở tiệm photo đều in được.
Trên Nguồn Xanh: Tem gói, thẻ công đoạn, bảng lô đều in được trên giấy A4 thường hoặc decal A4 — không cần máy in riêng.
Tờ giấy đi kèm mỗi chuyến hàng, có mã QR riêng. Người giao và cửa hàng quét mã để bấm “đã lấy hàng”, “đã nhận”, “đã bán” — không cần tài khoản.
Trên Nguồn Xanh: Mỗi lần bấm trên phiếu là một bản ghi trong nhật ký của lô. Tên và số điện thoại của người bấm chỉ người quản lý lô thấy (chủ hộ, người nhập hộ, cán bộ HTX), không lên trang công khai.
Viết tắt của Hợp tác xã
Tổ chức do nhiều hộ nông dân cùng lập ra để cùng sản xuất, mua vật tư, bán hàng và giúp nhau làm đúng quy trình.
Trên Nguồn Xanh: Cán bộ HTX xem nhật ký và kiểm tra tại chỗ cho hộ thành viên (giúp lô lên cấp 3), nhưng không sở hữu dữ liệu của hộ. Hộ rời HTX vẫn giữ nguyên dữ liệu.
Viết tắt của Vietnamese Good Agricultural Practices — Thực hành sản xuất nông nghiệp tốt ở Việt Nam
Bộ quy định cách trồng trọt an toàn: dùng thuốc đúng cách, ghi chép đầy đủ, giữ vệ sinh. Cơ sở làm đúng được cấp giấy chứng nhận có thời hạn.
Trên Nguồn Xanh: Chứng nhận VietGAP còn hiệu lực (của hộ, hoặc chứng nhận nhóm của HTX) giúp lô đạt cấp 4. Hết hạn thì lô mất cấp 4.
Viết tắt của Vietnamese Good Animal Husbandry Practices — Thực hành chăn nuôi tốt ở Việt Nam
Giống VietGAP nhưng dành cho chăn nuôi: chuồng trại sạch, thức ăn và thuốc thú y rõ nguồn, ghi chép từng lứa.
Trên Nguồn Xanh: Trại có chứng nhận VietGAHP còn hiệu lực được tính như các chứng nhận khác khi chấm cấp 4.
Viết tắt của Global Good Agricultural Practice — Thực hành nông nghiệp tốt toàn cầu
Tiêu chuẩn quốc tế về nông nghiệp an toàn, nhiều siêu thị nước ngoài yêu cầu. “Option 2” là một giấy chứng nhận chung cho cả nhóm hộ.
Trên Nguồn Xanh: HTX quản lý nhóm theo GLOBALG.A.P. Option 2 bằng mục QMS nhóm. Chứng nhận còn hiệu lực giúp lô đạt cấp 4.
Cách sản xuất không dùng phân bón hóa học, thuốc trừ sâu hóa học, chất kích thích. Muốn ghi “hữu cơ” trên bao bì phải được tổ chức chứng nhận cấp giấy.
Trên Nguồn Xanh: Chứng nhận hữu cơ còn hiệu lực, có ảnh giấy chứng nhận, giúp lô đạt cấp 4.
Viết tắt của One Commune One Product — Chương trình Mỗi xã một sản phẩm
Chương trình của Nhà nước chấm sao (từ 3 đến 5 sao) cho đặc sản của từng địa phương.
Trên Nguồn Xanh: Giấy chứng nhận OCOP còn hạn, có ảnh kèm theo, khai ở bước “Chứng nhận” được tính như các chứng nhận khác cho cấp 4.
Viết tắt của Tiêu chuẩn quốc gia Việt Nam
Bộ tiêu chuẩn kỹ thuật do Nhà nước công bố. Ví dụ TCVN 13274 hướng dẫn định dạng các mã dùng để truy vết, TCVN 13275 nói về vật mang dữ liệu (mã vạch, mã QR).
Trên Nguồn Xanh: Mã và dữ liệu của Nguồn Xanh làm theo định hướng các TCVN về truy xuất nguồn gốc, để sau này nối được với Cổng truy xuất quốc gia.
Viết tắt của Bảo vệ thực vật
Thuốc BVTV là thuốc phun cho cây để trừ sâu, bệnh, cỏ dại. Mỗi loại thuốc có thời gian cách ly riêng, ghi trên nhãn.
Trên Nguồn Xanh: Khi ghi phun thuốc, bạn chọn thuốc trong danh mục. Hệ thống tự tính ngày được thu hoạch và chặn thuốc bị cấm.
Viết tắt của Bacillus thuringiensis — tên một loại vi khuẩn có ích
Thuốc trừ sâu sinh học làm từ vi khuẩn Bt: diệt sâu ăn lá nhưng ít hại cho người, vật nuôi và ong. Thời gian cách ly thường ngắn.
Trên Nguồn Xanh: Ghi phun chế phẩm Bt cũng như các thuốc khác: chọn trong danh mục, hệ thống tính thời gian cách ly theo nhãn.
Ba chữ cái: N = đạm (nitơ), P = lân (phốt pho), K = kali
Loại phân có ba chất chính cây cần. Dãy số như 16-16-8 là phần trăm đạm, lân, kali trong bao phân.
Trên Nguồn Xanh: Ghi bón phân chỉ cần chọn loại phân và số kg; ảnh bao phân là bằng chứng.
PHI: Pre-Harvest Interval — số ngày phải chờ từ lần phun thuốc cuối đến khi thu hoạch
Sau khi phun thuốc hoặc dùng thuốc thú y, phải chờ một số ngày cho thuốc phân hủy rồi mới được thu hoạch, giết mổ. Số ngày ghi trên nhãn thuốc.
Trên Nguồn Xanh: Nguồn Xanh tự đếm ngày và chặn ghi thu hoạch sớm. Nếu phát hiện đã thu trong thời gian cách ly, lô bị cờ đỏ và không in được tem.
Viết tắt của Maximum Residue Limit — giới hạn dư lượng tối đa
Lượng thuốc còn sót lại nhiều nhất được phép có trong nông sản. Mỗi nước đặt mức riêng; vượt mức là không đạt.
Trên Nguồn Xanh: Kết quả xét nghiệm dư lượng “Đạt” của chính lô giúp lô lên cấp 4. Bảng MRL theo từng thị trường đang trong lộ trình.
Viết tắt của An toàn thực phẩm
Thực phẩm không gây hại cho người ăn: không nhiễm bẩn, không quá dư lượng thuốc, được bảo quản đúng cách.
Trên Nguồn Xanh: Nguồn Xanh làm sẵn hồ sơ ATTP cho bếp ăn trường học: bản cam kết, hồ sơ từng lô giao, sổ kiểm thực bước 1.
Cách bếp ăn tập thể tự kiểm tra thực phẩm: bước 1 khi nhận hàng, trước khi nấu; bước 2 trong lúc nấu; bước 3 trước khi dọn ra ăn.
Trên Nguồn Xanh: Nguồn Xanh điền sẵn sổ kiểm thực bước 1 từ dữ liệu giao hàng, bếp ăn chỉ cần kiểm tra và ký.
ISO/IEC 17025: tiêu chuẩn quốc tế cho phòng thí nghiệm. VILAS: hệ thống công nhận phòng thí nghiệm của Việt Nam
Phòng thí nghiệm đạt ISO/IEC 17025 (ở Việt Nam thường có số hiệu VILAS) đã được kiểm tra máy móc và cách làm, nên kết quả xét nghiệm đáng tin.
Trên Nguồn Xanh: Khi gửi mẫu xét nghiệm, nên chọn phòng thí nghiệm có số hiệu VILAS. Kết quả “Đạt” có phiếu kèm theo giúp lô lên cấp 4.
Viết tắt của Quality Management System — hệ thống quản lý chất lượng nội bộ của nhóm
Khi cả nhóm hộ xin chung một giấy chứng nhận, HTX phải tự quản lý: sổ thành viên, kiểm tra nội bộ, ghi lỗi và theo dõi sửa lỗi, tập huấn.
Trên Nguồn Xanh: Mục QMS nhóm giúp HTX làm các việc này trên điện thoại. Hộ có lỗi nặng quá hạn chưa sửa bị tạm đình chỉ và lô của hộ mất cấp 4.
Giấy do cơ quan thú y cấp, xác nhận con giống hoặc vật nuôi không mang bệnh khi được chở đi nơi khác.
Trên Nguồn Xanh: Số giấy kiểm dịch được ghi khi nhập giống và khi xuất chuồng, in trong hồ sơ lô.
Nguyên tắc truy xuất nguồn gốc: mỗi bên phải biết mình nhận hàng từ ai (một bước trước) và giao hàng cho ai (một bước sau).
Trên Nguồn Xanh: Nhật ký của lô ghi cả nơi nhận vật tư, nơi giao hàng và điểm nhận, nên khi có sự cố biết ngay hàng đã đi đâu.
Thông tư số 02/2024 của Bộ Khoa học và Công nghệ
Văn bản quy định việc quản lý truy xuất nguồn gốc sản phẩm, hàng hóa ở Việt Nam.
Trên Nguồn Xanh: Nguồn Xanh làm theo: mỗi sự kiện có thời gian, địa điểm; có mã lô, mã tem, QR; nhiều bên cùng ghi. Việc nối với Cổng truy xuất quốc gia nằm trong lộ trình.
NĐ-CP: Nghị định của Chính phủ
Quy định về cấp và quản lý mã số vùng trồng và mã số cơ sở đóng gói.
Trên Nguồn Xanh: Khu có ô nhập mã vùng trồng, tổ chức có ô nhập mã cơ sở đóng gói; cả hai được in trong hồ sơ lô.
NĐ-CP: Nghị định của Chính phủ
Quy định về việc thu hồi và xử lý thực phẩm không bảo đảm an toàn.
Trên Nguồn Xanh: Nguồn Xanh có hồ sơ sự cố với nhật ký xử lý không sửa được, danh sách điểm còn hàng và mẫu báo cáo thu hồi.
Nghị định số 13/2023 của Chính phủ về bảo vệ dữ liệu cá nhân
Quy định về việc thu thập, sử dụng và bảo vệ thông tin cá nhân như tên, số điện thoại, vị trí. Từ 1/1/2026, văn bản đang áp dụng là Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân; Nghị định 13/2023 là nghị định trước đó, nhiều nơi vẫn quen nhắc tới.
Trên Nguồn Xanh: Nguồn Xanh không đưa tên, số điện thoại hay tọa độ vào nhật ký công khai. Công cụ xóa dữ liệu cá nhân theo yêu cầu đang trong lộ trình.
Viết tắt của Food Safety Modernization Act, Section 204 — Đạo luật Hiện đại hóa an toàn thực phẩm của Mỹ, điều 204
Quy định của Mỹ buộc các bên bán một số thực phẩm (rau lá, dưa, cà chua…) phải lưu các sự kiện chính kèm mã lô, để khi có sự cố thì truy ra trong 24 giờ.
Trên Nguồn Xanh: Nguồn Xanh xuất được bảng tính truy xuất tiếng Anh theo sự kiện, theo kiểu FSMA 204, cho hàng bán sang Mỹ.
Viết tắt của EU Deforestation Regulation — Quy định chống phá rừng của Liên minh châu Âu
Quy định của châu Âu: cà phê, ca cao, cao su, gỗ, đậu nành, dầu cọ, thịt bò bán vào EU phải chứng minh không trồng trên đất phá rừng, kèm tọa độ vùng trồng.
Trên Nguồn Xanh: Tờ khai EUDR đang trong lộ trình. Tọa độ khu đã có trong hệ thống nhưng không bao giờ hiện công khai.
Quy định (EC) số 178/2002 — luật thực phẩm chung của Liên minh châu Âu
Luật nền của châu Âu về thực phẩm. Trong đó buộc mọi bên phải truy xuất được một bước trước – một bước sau.
Trên Nguồn Xanh: Hồ sơ lô tiếng Anh và dữ liệu EPCIS giúp hàng của bạn đáp ứng yêu cầu này khi xuất sang châu Âu.
Viết tắt của Global Positioning System — hệ thống định vị toàn cầu
Điện thoại dùng tín hiệu vệ tinh để biết mình đang đứng ở đâu, sai số vài mét.
Trên Nguồn Xanh: Mỗi lần ghi, hệ thống so vị trí điện thoại với khu sản xuất (tính cả 100 m quanh khu) để gắn nhãn “GPS trong khu”. Tọa độ chính xác không bao giờ công khai.
Dòng thời gian của lô chia hai cột: bên trái là việc nông hộ ghi, bên phải là thời tiết, ảnh vệ tinh, cảm biến của cùng ngày.
Trên Nguồn Xanh: Đặt cạnh nhau để tự đối chiếu, ví dụ ghi “phun thuốc” đúng hôm mưa to. Chỗ lệch được đánh dấu để HTX kiểm tra, không tự hạ cấp lô.
Dịch vụ dữ liệu thời tiết mở, miễn phí
Dịch vụ cho biết mưa, nhiệt độ, độ ẩm, giờ nắng từng ngày ở bất kỳ tọa độ nào, tính từ các mô hình thời tiết quốc gia.
Trên Nguồn Xanh: Thời tiết tại tọa độ khu được lấy tự động mỗi 3 giờ. Mỗi ô lưới rộng khoảng 10 km, nên đây là số của cả vùng, không riêng thửa ruộng. Nguồn Xanh chỉ gửi tọa độ khu sang dịch vụ này, không gửi tên, số điện thoại hay nhật ký.
Vệ tinh quan sát Trái Đất của chương trình Copernicus (Liên minh châu Âu và Cơ quan Vũ trụ châu Âu ESA)
Vệ tinh chụp ảnh mặt đất, ai cũng dùng được miễn phí. Khoảng 5 ngày chụp lại một lần; mỗi điểm ảnh là một ô 10 m × 10 m.
Trên Nguồn Xanh: Nguồn Xanh tự lấy ảnh, bỏ phần bị mây che rồi tính NDVI cho khu. Khu nhỏ hơn 500 m² chỉ hiện để tham khảo.
Viết tắt của Normalized Difference Vegetation Index — chỉ số thực vật, ở đây gọi là “độ xanh”
Con số tính từ ảnh vệ tinh, cho biết cây ở một chỗ xanh và dày đến đâu. Dưới 0,2 là đất trống hoặc nước; trên 0,6 là cây xanh tốt.
Trên Nguồn Xanh: NDVI của khu được đặt cạnh nhật ký: sau ngày gieo ruộng phải xanh lên, sau ngày thu phải giảm. Chỉ để tham khảo, không tự hạ cấp lô.
Viết tắt của Amazon Web Services — dịch vụ máy chủ trên Internet của hãng Amazon
Kho máy chủ lớn trên Internet. Chương trình “Open Data” của AWS lưu miễn phí nhiều dữ liệu công cộng, trong đó có ảnh vệ tinh Sentinel-2.
Trên Nguồn Xanh: Nguồn Xanh chỉ gửi tọa độ khu để tìm ảnh (không gửi tên, số điện thoại hay nhật ký), rồi tải ảnh về máy chủ mình tự tính.
IoT = Internet of Things — Internet vạn vật: thiết bị tự gửi số đo qua mạng
Thiết bị nhỏ đặt ở ruộng, chuồng, ao để tự đo độ ẩm đất, nhiệt độ, pH nước… rồi gửi số đo về, không cần người nhập.
Trên Nguồn Xanh: Cảm biến là tùy chọn. Mỗi số đo ghi rõ nguồn: thiết bị có ký số của hộ, của HTX, hay chưa ký số.
Viết tắt của Long Range Wide Area Network — mạng không dây tầm xa, tốn rất ít pin
Cách để cảm biến gửi số đo đi xa vài km bằng sóng radio tới một trạm thu; pin dùng được rất lâu. Hợp với ruộng xa, không có Wi-Fi.
Trên Nguồn Xanh: Số đo gửi qua trạm LoRaWAN mang nhãn “LoRaWAN · hộ”, hoặc “Ký số · HTX” nếu HTX giữ khóa thiết bị.
Thang đo độ chua – độ kiềm
Cho biết nước hoặc đất chua hay kiềm: dưới 7 là chua, 7 là trung tính, trên 7 là kiềm.
Trên Nguồn Xanh: pH đất, pH nước ao có thể do cảm biến đo, hoặc nông hộ tự đo rồi khai (nhãn “Tự khai”).
Thang 4 bậc cho biết thông tin của lô tin được đến đâu: 1 Tự khai · 2 Nhật ký đầy đủ · 3 Đã xác minh tại chỗ · 4 Có chứng nhận / xét nghiệm.
Trên Nguồn Xanh: Hệ thống tự chấm từ dữ liệu thật (ảnh, giờ ghi, GPS, kiểm tra chéo, HTX, xét nghiệm); nông hộ không tự chọn được. Trên trang QR, bấm “Vì sao lô đạt mức này?” để xem lý do.
Thông tin do chính người sản xuất nhập vào, chưa có ai hay thiết bị nào kiểm chứng.
Trên Nguồn Xanh: Cấp 1 “Tự khai” nghĩa là lô mới có nhật ký do hộ ghi. Nhãn ✍️ Tự khai cạnh một số đo nghĩa là hộ tự đo bằng dụng cụ của mình.
EXIF: Exchangeable Image File Format — thông tin ẩn đi kèm tệp ảnh
Ảnh chụp tại chỗ (bao phân, chai thuốc, ruộng) để chứng minh việc đã làm. Ảnh điện thoại thường kèm thông tin ẩn gọi là EXIF: giờ chụp, loại máy, có khi cả tọa độ.
Trên Nguồn Xanh: Trước khi công khai, Nguồn Xanh xóa EXIF để không lộ vị trí nhà bạn. Ảnh gốc được giữ kín để đối chiếu khi có tranh chấp; dấu vân tay của ảnh gốc nằm trong chuỗi hash.
Bản ghi được nhập muộn hơn 24 giờ so với lúc việc thật sự diễn ra.
Trên Nguồn Xanh: Vẫn ghi được, nhưng bản ghi mang nhãn “ghi bù”. Cấp 2 cần ít nhất 80% bản ghi đúng giờ; lô có trên 30% bản ghi là ghi bù hoặc đính chính chỉ được tối đa cấp 1.
Cách sửa một bản ghi sai mà không xóa nó: thêm một bản ghi mới thay thế, kèm lý do. Bản cũ vẫn hiện, bị gạch ngang.
Trên Nguồn Xanh: Nhờ vậy không ai sửa lén được nhật ký. Người mua thấy rõ bản nào đã được đính chính và vì sao.
So các con số với nhau để tìm điều vô lý, ví dụ sản lượng thu nhiều hơn mức ruộng có thể cho, hay số tem in nhiều hơn số hàng đã thu.
Trên Nguồn Xanh: Mục nào vượt ngưỡng thì lô tạm tối đa cấp 1 cho tới khi HTX kiểm tra tại chỗ. Cách này chống “tẩy trắng” hàng trôi nổi.
Dán tem của hàng rõ nguồn gốc cho hàng trôi nổi, không rõ nguồn gốc, để bán như hàng sạch.
Trên Nguồn Xanh: Nguồn Xanh đối chiếu sản lượng với diện tích, số con xuất với số con nhập, số tem với sản lượng thu để chặn việc này.
Cán bộ HTX hoặc kiểm tra viên đến tận ruộng, chuồng để xem xét, rồi lập biên bản có ảnh.
Trên Nguồn Xanh: Một biên bản “Đạt”, có ảnh, lập trong lúc lô đang sản xuất giúp lô lên cấp 3.
Gửi mẫu rau, quả, thịt tới phòng thí nghiệm để đo lượng thuốc còn sót lại, so với mức cho phép (MRL).
Trên Nguồn Xanh: Kết quả “Đạt” của chính lô, có phiếu kèm theo, giúp lô lên cấp 4. Kết quả “Không đạt” làm lô bị cờ đỏ.
Người ghi nhật ký thay cho chủ hộ, thường là con cháu hoặc cán bộ HTX, được chủ hộ cho phép.
Trên Nguồn Xanh: Trang công khai ghi rõ “Ghi bởi người nhập hộ thay cho hộ …”, không hiện tên cá nhân.
Dấu hiệu lô có vi phạm nặng: thu hoạch khi đang cách ly thuốc, dùng thuốc cấm, hoặc xét nghiệm không đạt.
Trên Nguồn Xanh: Lô bị cờ đỏ hiện cảnh báo đỏ trên trang QR và không in được tem mới.
Gọi hàng đã giao, đã bán quay về vì có thể không an toàn.
Trên Nguồn Xanh: Bấm thu hồi là mọi tem của lô hiện cảnh báo đỏ ngay; nơi bán được báo qua Zalo nếu đã bật, chưa bật thì nông hộ gọi điện để rút hàng khỏi kệ. Thấy cảnh báo này, đừng dùng sản phẩm.
Tiếng Anh “hash”, tiếng Việt gọi là mã băm
Một dãy 64 ký tự tính ra từ nội dung. Chỉ cần sửa một chữ trong nội dung là dãy này đổi hẳn — như dấu vân tay của dữ liệu. Không thể tính ngược từ hash ra nội dung; nhưng ai có nội dung thì tính lại được hash để so.
Trên Nguồn Xanh: Mỗi bản ghi nhật ký có một hash tính bằng SHA‑256. Không ai đọc ngược được từ hash ra nội dung; vì vậy tên, số điện thoại, tọa độ không bao giờ nằm trong nhật ký.
Viết tắt của Secure Hash Algorithm 256-bit — thuật toán băm an toàn 256 bit
Cách tính hash được dùng nhiều nhất hiện nay, cũng là cách Bitcoin dùng. Kết quả luôn dài 64 ký tự (chữ số 0–9 và chữ a–f).
Trên Nguồn Xanh: Nguồn Xanh tính mọi dấu vân tay bằng SHA-256; trình duyệt trên điện thoại của người mua tự tính lại được bằng đúng thuật toán này.
Mỗi bản ghi mới được tính hash từ nội dung của nó cộng với hash của bản ghi ngay trước. Các bản ghi nối với nhau như mắt xích: sửa một bản ở giữa là mọi mắt xích phía sau lệch hết.
Trên Nguồn Xanh: Trên trang QR, bấm “Kiểm tra ngay” để trình duyệt của bạn tự tính lại cả chuỗi rồi so với gốc đã công bố. Muốn không phải tin Nguồn Xanh thì so tiếp gốc đó với bản đã ghi vào Bitcoin.
Sổ chỉ được viết thêm dòng mới; không sửa, không xóa được dòng cũ.
Trên Nguồn Xanh: Cơ sở dữ liệu của Nguồn Xanh chặn mọi lệnh sửa, xóa trên nhật ký. Ghi sai thì phải đính chính.
Dữ liệu còn nguyên như lúc ghi: không bị ai sửa, thêm bớt hay xóa.
Trên Nguồn Xanh: Nút “Kiểm tra ngay” trên trang QR tính lại toàn bộ chuỗi hash của lô ngay trong trình duyệt của bạn và so với gốc đã neo công khai.
Đặt theo tên nhà khoa học Ralph Merkle
Cách gộp rất nhiều hash thành một hash duy nhất gọi là “gốc”: ghép từng cặp rồi tính dấu vân tay, lặp lại cho tới khi còn một. Đổi bất kỳ hash nào bên dưới là gốc đổi theo.
Trên Nguồn Xanh: Mỗi ngày Nguồn Xanh gộp hash cuối của mọi lô có bản ghi mới thành một gốc Merkle và công bố. Mỗi lô giữ một “đường dẫn” ngắn để chứng minh mình nằm trong gốc đó.
Công bố dấu vân tay ra một nơi công khai, có ghi ngày — giống gửi thư có dấu bưu điện. Trang công khai vẫn do Nguồn Xanh giữ; chỉ bản chép vào Bitcoin mới là bản không ai xóa hay sửa được.
Trên Nguồn Xanh: Cuối mỗi ngày, gốc Merkle được đăng lên trang Neo hash công khai và (tùy chọn) ghi vào Bitcoin qua OpenTimestamps. Chỉ có hash được đưa ra ngoài, không có tên, số điện thoại hay tọa độ.
Cách neo hash, từng bước Tra ngược: bản ghi đã neo ngày nào?
OpenTimestamps — dịch vụ đóng dấu thời gian miễn phí trên Bitcoin
Dịch vụ miễn phí gom rất nhiều hash vào một giao dịch Bitcoin, để chứng minh một dữ liệu đã có từ trước một thời điểm.
Trên Nguồn Xanh: Khi tính năng được bật, gốc Merkle hằng ngày được gửi tới OTS; thường vài giờ sau mới vào một khối Bitcoin. Lần neo nào đã có bằng chứng thì hiện nút “Kiểm tra trên Bitcoin” để trình duyệt tự đối chiếu.
Tiếng Anh “calendar” — ở đây là máy chủ trung gian của OpenTimestamps
Máy chủ nhận hash của nhiều người, gom lại rồi ghi một lần vào Bitcoin, sau đó trả về bằng chứng.
Trên Nguồn Xanh: Nguồn Xanh gửi mỗi gốc tới nhiều calendar độc lập cùng lúc (mặc định 4); một calendar hỏng thì các calendar khác vẫn giữ bằng chứng.
Tệp nhỏ ghi các bước tính toán nối hash của bạn tới một khối Bitcoin. Có tệp này và dữ liệu gốc, ai cũng tự kiểm tra được mà không cần tin Nguồn Xanh.
Trên Nguồn Xanh: Ở trang Neo hash, tải tệp .ots và “file gốc”, rồi thả cả hai vào opentimestamps.org để kiểm tra độc lập.
Blockchain: “chuỗi khối” — cuốn sổ công khai do hàng nghìn máy tính trên thế giới cùng giữ
Blockchain là cuốn sổ công khai mà các trang (gọi là khối) nối nhau bằng hash; đã ghi vào thì gần như không ai sửa được. Bitcoin là blockchain lâu đời và lớn nhất.
Trên Nguồn Xanh: Nguồn Xanh chỉ ghi gốc Merkle (một dãy hash) vào Bitcoin qua OpenTimestamps: miễn phí, không cần ví, không mua bán tiền mã hóa.
Trang web công khai cho xem mọi khối và giao dịch Bitcoin.
Trên Nguồn Xanh: Nút “Kiểm tra trên Bitcoin” lấy thông tin khối từ đây (và một trang dự phòng) để trình duyệt của bạn tự đối chiếu với tệp .ots.
Nền tảng blockchain quốc gia của Việt Nam (NDA: Hiệp hội Dữ liệu quốc gia)
Blockchain do Việt Nam xây dựng để cơ quan, doanh nghiệp ghi và xác thực dữ liệu.
Trên Nguồn Xanh: Neo hash lên NDAChain nằm trong lộ trình. Hiện Nguồn Xanh neo lên trang công khai và Bitcoin.
HMAC = Hash-based Message Authentication Code — mã xác thực dựa trên hash
Thiết bị dùng một khóa bí mật để “đóng dấu” mỗi số đo trước khi gửi. Máy chủ kiểm dấu: số đo bị sửa dọc đường hoặc do máy lạ gửi đều bị loại. Trên trang gọi tắt là “ký số”, nhưng đây không phải chữ ký số theo luật (chữ ký số dùng chứng thư do cơ quan cấp).
Trên Nguồn Xanh: Dấu này chỉ chứng minh số đo tới từ thiết bị giữ khóa: nhãn “Ký số · hộ” là nông hộ giữ khóa, “Ký số · HTX” là HTX giữ khóa (hộ không sửa được số đo). Khóa được lưu ở thiết bị và trên máy chủ Nguồn Xanh.
Viết tắt của Application Programming Interface — cổng kết nối giữa các phần mềm
Cổng để phần mềm này trao đổi dữ liệu tự động với phần mềm khác, không cần người bấm.
Trên Nguồn Xanh: Cảm biến gửi số đo vào Nguồn Xanh qua API có ký số. Kết nối Cổng truy xuất quốc gia qua API nằm trong lộ trình.
Viết tắt của Electronic Product Code Information Services — chuẩn của GS1 để ghi và chia sẻ sự kiện của hàng hóa
Cách ghi “cái gì, ở đâu, khi nào, vì sao” cho từng bước đi của hàng hóa theo một mẫu chung, để phần mềm của các bên hiểu nhau.
Trên Nguồn Xanh: Mỗi lô xuất được tệp EPCIS 2.0 để gửi siêu thị, nhà nhập khẩu hoặc nền tảng khác. Chỉ người có quyền với lô mới tải được.
Viết tắt của Comma-Separated Values — bảng số liệu dạng chữ, các cột cách nhau bằng dấu phẩy
Tệp bảng tính đơn giản, mở được bằng Excel hoặc Google Sheets.
Trên Nguồn Xanh: Hồ sơ lô, sổ đăng ký thành viên HTX… đều tải được dạng CSV, tiếng Việt hoặc tiếng Anh.
Viết tắt của Portable Document Format — định dạng tài liệu giữ nguyên trang in
Tệp tài liệu mở trên máy nào cũng giống nhau, in ra đúng như trên màn hình.
Trên Nguồn Xanh: Giấy xét nghiệm, chứng nhận có thể tải lên dạng PDF; hồ sơ lô in hoặc lưu thành PDF để gửi đoàn kiểm tra.
Viết tắt của HyperText Transfer Protocol Secure — cách truyền trang web có mã hóa
Kết nối web được mã hóa (có hình ổ khóa trên thanh địa chỉ): người ngoài không đọc trộm hay sửa được dữ liệu trên đường truyền.
Trên Nguồn Xanh: Điện thoại chỉ cho trang web lấy GPS khi trang mở bằng địa chỉ https://.
Viết tắt của Zalo Official Account — tài khoản chính thức của một tổ chức trên Zalo
Trang Zalo của doanh nghiệp, tổ chức. Người dùng bấm “Quan tâm” để nhận tin từ trang đó.
Trên Nguồn Xanh: Khi tính năng được bật, người mua quan tâm OA của Nguồn Xanh và gửi mã lô để được báo ngay nếu lô bị thu hồi.
Viết tắt của Zalo Notification Service — dịch vụ gửi tin thông báo qua Zalo theo số điện thoại
Tin nhắn Zalo gửi tới một số điện thoại theo mẫu đã được Zalo duyệt; tính phí theo từng tin.
Trên Nguồn Xanh: Dùng để gửi phiếu giao hàng và cảnh báo thu hồi cho điểm nhận. Chưa bật thì nông hộ gọi điện thay.
Viết tắt của Artificial Intelligence — trí tuệ nhân tạo
Phần mềm tự hiểu giọng nói, chữ viết hoặc hình ảnh để giúp con người.
Trên Nguồn Xanh: Trong lộ trình: gửi tin nhắn thoại qua Zalo, AI tóm tắt thành thẻ để bạn bấm [Đúng] hoặc [Sửa]. AI không chấm cấp độ tin cậy.
Hệ thống của Nhà nước tập hợp thông tin truy xuất nguồn gốc sản phẩm trên cả nước.
Trên Nguồn Xanh: Dữ liệu của Nguồn Xanh dùng mã GS1 để sẵn sàng kết nối; việc kết nối nằm trong lộ trình.
Cách “băm” mật khẩu trước khi lưu: máy chủ không giữ mật khẩu thật, nên dù dữ liệu bị lộ cũng không đọc ra được mật khẩu.
Trên Nguồn Xanh: Mật khẩu tài khoản Nguồn Xanh được lưu theo cách này; quản trị viên cũng không xem được mật khẩu của bạn.
Viết tắt của Cross-Site Request Forgery — giả mạo yêu cầu từ trang web khác
Kiểu lừa khiến trình duyệt của bạn bấm thay bạn trên một trang đang đăng nhập, ví dụ khi bạn mở một đường link lạ.
Trên Nguồn Xanh: Khi bạn đã đăng nhập, mọi biểu mẫu của Nguồn Xanh đều kèm một mã bí mật của phiên; yêu cầu không có mã đúng bị chặn.
Giải thích mang tính phổ thông, giúp đọc hiểu trang nguồn gốc; không phải tư vấn pháp lý. Thấy chỗ khó hiểu? Hãy báo cho HTX hoặc quản trị nền tảng.
